Darmgezondheid en gewicht: wat het microbioom echt doet
Gerelateerde producten
Geschreven en medisch beoordeeld door Dr. Zeeshan Afzal (MBBS) — arts en hoofd medische inhoud, Welzo
Evidence-based · Eerlijk over wat bewezen is en wat niet · VK-gericht
Laatst bijgewerkt: juli 2026 · Leestijd: ~13 minuten
Gerelateerd: probiotica
Er zijn maar weinig gezondheidsclaims die verder zijn gekomen op basis van dunner bewijsmateriaal dan "je darmbacteriën zijn de reden waarom je niet kunt afvallen." Het idee heeft een echte wetenschappelijke oorsprong, er zit een werkelijk fascinerende reeks dierproeven achter, en een menselijke bewijsbasis die aanzienlijk zwakker is dan de marketing suggereert. Het heeft ook één recent, goed uitgevoerd proefresultaat dat meer aandacht verdient dan het heeft gehad. Deze gids behandelt alle drie. Voor de bredere wetenschap, zie onze spijsverteringgezondheidshub, en de praktische opties in het Welzo darmgezondheidssupplementenassortiment.
Inhoudsopgave
- Waar het idee vandaan kwam
- De bewering van Firmicutes/Bacteroidetes
- Wat menselijk bewijs feitelijk ondersteunt
- Interventies: wat beweegt de naald
- Waar de darmen werkelijk zijn is belangrijk voor het gewicht
- Afslankmedicijnen en de darmen
- Moet u uw microbioom testen?
- Wanneer moet u naar een arts gaan
- Veelgestelde vragen
Waar het idee vandaan kwam
De fundamentele experimenten zijn echt opvallend. Onderzoekers namen darmbacteriën van zwaarlijvige muizen en transplanteerden ze in kiemvrije muizen – dieren die zonder microbioom waren grootgebracht. De ontvangers kregen meer vet dan degenen die bacteriën ontvingen van magere donoren, , zelfs als de voedselinname onder controle werd gehouden. Later werd dit herhaald met behulp van de microbiota van menselijke tweelingparen die niet met elkaar in overeenstemming zijn wat betreft zwaarlijvigheid, met vergelijkbare resultaten.
Dat stelt iets belangrijks vast: darmbacteriën kunnen de vetweefsel causaal beïnvloeden, tenminste in een gecontroleerd diermodel. Daarom bestaat het veld en is het de moeite waard om het serieus te nemen.
Waarom muizen geen mensen zijn
Kiemvrije muizen zijn een extreem model. Ze hebben geen concurrerende microbiële gemeenschap, zijn genetisch vrijwel identiek, leven in steriele omstandigheden en eten een vast dieet. Mensen hebben tientallen jaren van opgebouwde microbiële geschiedenis, enorme genetische variatie, en eten wat ze willen. De kloof tussen "bacteriën kunnen de vettoename in een steriele muis beïnvloeden" en "het veranderen van je bacteriën zal je gewicht veranderen" is waar de meeste commerciële claims leven.
De claim van Firmicutes/Bacteroidetes
Je hebt deze vast wel eens gezien: zwaarlijvige mensen zouden een hogere verhouding tussen Firmicutes en Bacteroidetes hebben, waardoor ze meer calorieën uit hetzelfde voedsel halen. Vaak staat er een specifiek aantal bij: 150 extra calorieën per dag of iets dergelijks. Het is de meest herhaalde bewering over de inhoud van darmen en gewicht, en deze heeft geen stand gehouden.
Sze en Schloss voerden een meta-analyse uit waarin tien onderzoeken werden samengevoegd volgens de PRISMA-richtlijnen. Ze vonden bescheiden gepoolde associaties tussen obesitas en alfa-diversiteitsmetingen – Shannon-diversiteit, waargenomen soortenaantallen en gelijkmatigheid. Maar er werd geen significante associatie waargenomen voor de Bacteroidetes-tot-Firmicutes-ratio, noch voor de individuele relatieve hoeveelheden van beide phylum. Toen ze machine learning-modellen toepasten om mensen op basis van hun microbioom als zwaarlijvig of niet-zwaarlijvig te classificeren, was de voorspellende kracht slecht. Hun conclusie was dat elk verband zwak is en dat de detectie ervan wordt vertroebeld door grote interpersoonlijke variatie en onvoldoende steekproefgroottes.
Latere beoordelingen hebben dit versterkt en opgemerkt dat de verhouding sterk wordt beïnvloed door voeding, etniciteit en levensstijl, en dat het veld zich heeft ontwikkeld in de richting van functionele kenmerken in plaats van taxonomische verhoudingen. Als een product of test gebaseerd is op uw Firmicutes/Bacteroidetes-ratio, is dat een reden voor scepsis, niet voor vertrouwen.
| Populaire bewering | Status | Wat het bewijs zegt |
|---|---|---|
| Zwaarlijvige mensen hebben een hoge Firmicutes/Bacteroidetes-ratio | Niet ondersteund | Kan niet repliceren in de samengevoegde analyse van 10 onderzoeken |
| Darmbacteriën kunnen de vetgroei beïnvloeden | Ondersteund bij dieren | Kiemvrije transplantatiestudies zijn consistent |
| Een lagere diversiteit wordt geassocieerd met obesitas | Zwak ondersteund | Echt maar klein; slechte voorspellende kracht voor individuen |
| Een fecale transplantatie kan ervoor zorgen dat je gewicht verliest | Niet ondersteund | Gerandomiseerde onderzoeken laten geen voordeel zien op het gebied van gewicht of BMI |
| Je microbioom verklaart waarom diëten falen | Niet ondersteund | Geen enkele test voorspelt individuele gewichtsresultaten |
Welke mens bewijs ondersteunt feitelijk
Diversiteit, bescheiden
Verminderde microbioomdiversiteit komt vaker voor bij mensen met obesitas, en die bevinding overleefde meta-analyses waar de phylum-ratio dat niet deed. Maar 'vaker' betekent veel werk: de verdelingen overlappen elkaar sterk, en je kunt de gewichtsstatus van een individu niet afleiden uit zijn microbioom. Diversiteit is een kenmerk op populatieniveau, geen persoonlijke diagnose.
Functie is belangrijker dan namen
De productieve verschuiving op dit gebied heeft plaatsgevonden van wie is daar naar wat ze doen. Bacteriële fermentatie van vezels produceert vetzuren met een korte keten, die de afgifte van de eetlustregulerende hormonen GLP-1 en PYY uit de darmwand stimuleren. Dat is een echte, mechanistisch coherente route waarmee darmbacteriën beïnvloeden hoe vol je je voelt – en het is afhankelijk van je dieet, wat het praktische punt is.
Energieoogst is een klein effect
Bacteriën halen energie uit anders onverteerbare vezels, dus de microbiële samenstelling kan de calorieën die je absorbeert veranderen. Het eerlijke uitgangspunt is dat dit een bescheiden bijdrage levert, die samenwerkt met veel grotere determinanten: totale inname, voedselsamenstelling, activiteit, slaap, medicatie, genetica en sociaal-economische omstandigheden. Het is een factor, niet de factor.
Interventies: wat beweegt de naald
Faecale transplantaties: het duidelijkste negatieve resultaat
Als de muisstudies direct vertaald zouden worden, zou fecale microbiotatransplantatie tot gewichtsverlies moeten leiden. Dat is niet het geval. Uit een meta-analyse van gerandomiseerde onderzoeken is gebleken dat er geen significante verschillen zijn in gewicht, BMI, tailleomtrek, totaal lichaamsvet of vetvrije massa – zonder heterogeniteit tussen de onderzoeken, wat betekent dat het nulresultaat consistent was in plaats van warrig.
Een dubbelblind gerandomiseerd onderzoek bij adolescenten met obesitas vond geen impact van ingekapselde FMT op de primaire uitkomstmaat van BMI of totaal lichaamsvet over zes maanden; bij een follow-up van vier jaar werd nog steeds geen BMI-verschil gevonden, hoewel sommige secundaire lichaamssamenstelling- en metabolische markers de voorkeur gaven aan FMT. FMT voor gewicht blijft experimenteel, heeft in Groot-Brittannië geen vergunning hiervoor en brengt reële risico's met zich mee.
Probiotica: klein en inconsistent
Meta-analyses belanden in een lastige middenmoot. Uit een analyse bij volwassenen met overgewicht of obesitas en daaraan gerelateerde stofwisselingsziekten bleek geen significante vermindering van het lichaamsgewicht (-0,26 kg), maar wel een significante BMI-verlaging van 0,73 kg/m² en een kleine afname van de taille- en heupomtrek – terwijl expliciet werd gewaarschuwd dat er meer onderzoek nodig is voordat probiotica als therapeutische strategie worden aanbevolen.
In een schonere test is een Meta-analyse uit 2025 van 13 onderzoeken bij 693 patiënten die bariatrische chirurgie ondergingen, vond geen significant verschil in percentage overmatig gewichtsverlies, postoperatieve BMI of BMI-reductie, waarbij subgroepanalyses geen klinisch betekenisvolle effecten aantoonden. Probiotica hebben legitieme toepassingen – zie de beste probiotica in Groot-Brittannië en doen probiotica werken – maar gewichtsverlies is niet een van de goed ondersteunde toepassingen.
Akkermansia muciniphila: het sterkste menselijke signaal
Dit is de uitzondering die het waard is om te weten, en de nuance doet ertoe.
De proof-of-concept-studie uit 2019, gepubliceerd in Nature Medicine , schreef zich in voor 40 insulineresistente volwassenen met overgewicht of obesitas (32 voltooid) op drie maanden levende of gepasteuriseerde A. muciniphila. Gepasteuriseerde bacteriën verbeterden de insulinegevoeligheid met ongeveer 29%, verminderden de nuchtere insuline met ongeveer 34% en verlaagden het totale cholesterol met 8,7%. Het lichaamsgewicht daalde met 2,27 kg ten opzichte van placebo – maar bij P = 0,091, wat niet statistisch significant is. Lees aandachtig, dat onderzoek was een metabolisch resultaat, geen gewichtsverlies.
De interessantere bevinding kwam in 2026. Een gerandomiseerde gecontroleerde studie onderwierp 90 volwassenen met overgewicht of obesitas aan een 8 weken durend energiezuinig dieet om ten minste 8% gewichtsverlies te bereiken, en daarna 24 weken ad libitum eten met gepasteuriseerde A. muciniphila MucT of placebo. Gewichtstoename was significant lager op MucT (1,2 kg versus 3,2 kg op placebo, P = 0,012), met een groter netto gewichtsverlies ten opzichte van de uitgangswaarde (3,1 kg, P = 0,009). De respons hield verband met de beginnende Akkermansia-niveaus van de deelnemers, en er deden zich geen ernstige behandelingsgerelateerde bijwerkingen voor.
Dat is een goed ontworpen onderzoek met een klinisch betekenisvol eindpunt: op gewichtsbehoud falen de meeste diëten. Het is nog steeds één proef met 90 mensen en moet worden herhaald. Onze gidsen voor gepasteuriseerde Akkermansia en Akkermansia versus conventionele probiotica leggen uit waarom de warmtebehandelde vorm zich anders gedraagt.
Berberine: metabolische markers, niet gewicht
Berberine heeft een redelijke wetenschappelijke basis voor glycemie en insuline maatregelen. Uit een overkoepelende meta-analyse bleek dat het nuchtere glucose, HbA1c, HOMA-IR, nuchtere insuline en ontstekingsmarkers bij diabetes type 2 en PCOS verbeterde, terwijl er werd gewaarschuwd voor hoge heterogeniteit en het kleine aantal meta-analyses per subgroep. Dat is een metabolisch verhaal dat relevant is voor de bloedsuikerregulatie, en niet een goedgekeurde gewichtsbehandeling. Het heeft een wisselwerking met veel medicijnen en is niet geschikt tijdens zwangerschap of borstvoeding - zie berberine-interacties en berberine versus metformine, en praat eerst met uw huisarts.
Waar de darmen echt van belang zijn voor het gewicht
Haal de overclaim weg en er blijft een nuttig beeld over: het is gewoon minder exotisch dan een bacteriële verhouding.
Vezels, fermentatie en volheid
Vezel is waar darmgezondheid en gewicht elkaar op legitieme wijze kruisen. Het vertraagt de maaglediging, voegt volume toe en voedt de bacteriën die vetzuren met een korte keten produceren en de afgifte van GLP-1 en PYY veroorzaken. De meeste volwassenen in Groot-Brittannië voldoen ruimschoots niet aan de aanbevolen hoeveelheid van 30 gram per dag. Praktische routes: 30 planten per week, vezelrijk voedsel in Groot-Brittannië, hoe je vezels kunt verhogen , resistent zetmeel, prebiotisch voedsel en oplosbare vezels zoals gemodificeerde citrus pectine.
Voedselverwerking en voedselvorm
Sterk bewerkte voedingsmiddelen zijn doorgaans energierijk, vezelarm, snel te eten en gemakkelijk te overconsumeren – en worden geassocieerd met een verminderde microbiële diversiteit. Dit is een van de meest robuuste voedingsbevindingen op dit gebied, en werkt zowel via eetlust en inname als via bacteriën. Zie ultrabewerkt voedsel en de darmen, zoetstoffen en darmgezondheid en de beste voedingsmiddelen voor de darmgezondheid.
Gefermenteerde voedingsmiddelen en polyfenolen
Menselijke onderzoeken brengen een verhoogde inname van gefermenteerde voedingsmiddelen in verband met een grotere microbiële diversiteit en lagere ontstekingsmarkers, en polyfenolrijke voedingsmiddelen voeden nuttige bacteriën. Geen van beide is een interventie voor gewichtsverlies, maar beide verbeteren het voedingspatroon.
Slaap, stress en de niet-glamoureuze factoren
Korte slaap verandert de eetlusthormonen en de microbiële samenstelling, en verhoogt de inname de volgende dag - zie darmgezondheid en slaap. Alcohol voegt energierijke calorieën toe en verstoort het microbioom. Deze zijn minder interessant dan de bacteriële taxonomie en aanzienlijk beter uitvoerbaar.
Barrièrefunctie en ontsteking
Gecompromitteerde darmbarrièrefunctie zorgt ervoor dat bacteriële producten in de bloedsomloop terechtkomen, wat bijdraagt aan laaggradige ontstekingen die verband houden met insulineresistentie. Dit is een plausibel mechanisme dat dysbiose koppelt aan metabole disfunctie – en met name barrièreondersteuning is precies waar de Akkermansia-onderzoeken omheen zijn gebouwd. vetzuren met een korte keten afkomstig van vezelfermentatie. Het is een mooie illustratie dat signalen uit de darmen daadwerkelijk de eetlust beïnvloeden. Het is geen bewijs dat een supplement een geregistreerd medicijn repliceert: deze medicijnen bereiken hun effecten bij farmacologische doses die niet door voedsel of probiotica kunnen worden bereikt.
Afslankmedicijnen en de darmen
GLP-1-receptoragonisten werken gedeeltelijk door een hormoon na te bootsen dat uw darmen al produceren als reactie op voedsel, inclusief als reactie op vetzuren met een korte keten door vezelfermentatie. Het is een mooie illustratie dat signalen uit de darmen daadwerkelijk de eetlust beïnvloeden. Het is geen bewijs dat een supplement een geregistreerd medicijn repliceert: deze medicijnen bereiken hun effecten bij farmacologische doses die niet door voedsel of probiotica worden bereikt.
In de praktijk veroorzaken deze medicijnen vaak misselijkheid, obstipatie en andere darmsymptomen, en een adequate vezel- en vochtinname is belangrijker dan normaal tijdens het gebruik ervan. Metformine heeft zijn eigen bekende gastro-intestinale profiel – zie metformine en maagbijwerkingen. Als u een van deze geneesmiddelen voorgeschreven krijgt, bespreek de supplementen dan met uw voorschrijver in plaats van ze zelfstandig toe te voegen, en stop nooit zonder advies met voorgeschreven medicijnen.
Moet u uw microbioom testen?
Voor specifiek gewicht: nee. Dit is waar het bewijsmateriaal het meest doorslaggevend is: de samengevoegde analyses laten zien dat microbioomprofielen mensen niet op betrouwbare wijze kunnen classificeren op basis van gewichtsstatus, laat staan voorspellen wie op welk dieet zal reageren. Gepersonaliseerde dieetclaims gebaseerd op microbioomsequencing lopen voor op de wetenschap. Onze darmmicrobioomtestgids beschrijft wat deze tests wel en niet kunnen doen. Als u aanhoudende spijsverteringsklachten heeft, is klinisch gevalideerd onderzoek via uw huisarts een ander en nuttiger voorstel.
Wanneer moet u naar een arts gaan
Raadpleeg uw huisarts als u:
- Onverklaard gewichtsverlies heeft dat u niet van plan was – dit moet altijd worden beoordeeld
- Gewichtstoename naast vermoeidheid, koude-intolerantie, dunner wordend haar of een slecht humeur (mogelijke schildklier- of hormonale oorzaak)
- Bloed in uw poep, een aanhoudende verandering in de stoelgang die drie weken of langer aanhoudt, of aanhoudende buikpijn
- Moeite met het beheersen van uw gewicht ondanks aanhoudende inspanning - NHS-diensten voor gewichtsbeheersing en, waar nodig, medicijnen bestaan en zijn de moeite waard om te bespreken
- Onregelmatige menstruaties met gewichtsverandering, acne of overmatige haargroei (mogelijke PCOS) - zie ook darmgezondheid en hormonen
Als uw relatie met voedsel, gewicht of uw lichaam verontrustend of zorgwekkend aanvoelt, is het ook de moeite waard om er met uw huisarts over te praten: de Britse liefdadigheidsinstelling voor eetstoornissen Beat biedt ook ondersteuning. Gewicht is echt moeilijk, het wordt beïnvloed door veel meer dan alleen wilskracht, en om hulp vragen is redelijk. Zie ook wanneer u naar de huisarts moet bij maagklachten. Bron: NHS — Onbedoeld gewichtsverlies.
Veelgestelde vragen
Kunnen uw darmbacteriën ervoor zorgen dat u aankomt?
Bij kiemvrije muizen ja – het transplanteren van microbiota van zwaarlijvige donoren levert meer vettoename op dan magere donormicrobiota, zelfs bij gecontroleerde inname. Bij mensen lijkt het effect veel kleiner en minder consistent. Darmbacteriën leveren slechts een bescheiden bijdrage aan de vele, veel grotere determinanten van het lichaamsgewicht.
Is de verhouding tussen Firmicutes en Bacteroidetes reëel?
De fyla zijn reëel; de claim die erop is gebouwd, heeft geen stand gehouden. Een meta-analyse van tien onderzoeken vond geen significant verband tussen obesitas en de Bacteroidetes-tot-Firmicutes-ratio of de overvloed van een van beide phylums, en machine learning-modellen voorspelden de gewichtsstatus slecht. De verhouding varieert ook afhankelijk van het dieet, de etniciteit en de levensstijl, waardoor het onbetrouwbaar is als indicator.
Helpen probiotica u bij het afvallen?
Niet betrouwbaar. Uit gepoolde analyses is geen significante vermindering van het lichaamsgewicht gebleken, met kleine effecten op de BMI en de middelomtrek van onzekere klinische relevantie, en auteurs waarschuwen ervoor om ze niet voor dit doel aan te bevelen. Een meta-analyse uit 2025 van 13 onderzoeken bij patiënten met bariatrische chirurgie vond helemaal geen voordeel voor gewichtsverlies.
Helpt Akkermansia bij gewichtsverlies?
Het heeft het beste menselijke bewijs van welke soort dan ook, maar de bevinding gaat over behoud in plaats van verlies. In een gerandomiseerd onderzoek uit 2026 kwamen volwassenen die ten minste 8% van hun gewicht waren kwijtgeraakt met een energiezuinig dieet, 1,2 kg terug met gepasteuriseerde A. muciniphila versus 3,2 kg op placebo gedurende 24 weken. De eerdere pilot uit 2019 toonde duidelijke voordelen op het gebied van de insulinegevoeligheid, maar de gewichtsverandering bereikte geen statistische significantie.
Waarom wordt gepasteuriseerde Akkermansia gebruikt in plaats van levend?
Contra-intuïtief heeft de hittebehandelde vorm de sterkere resultaten opgeleverd in proeven op mensen: uit het onderzoek uit 2019 bleek dat gepasteuriseerde bacteriën de insulinegevoeligheid verbeterden en de nuchtere insuline aanzienlijk verlaagden, terwijl levende bacteriën in dezelfde richting evolueerden zonder overeenkomen met die effecten. Er wordt aangenomen dat een hittestabiel bacterieel membraaneiwit een groot deel van het voordeel oplevert.
Kan een fecale transplantatie mij helpen gewicht te verliezen?
Nee, op basis van het huidige bewijsmateriaal. Meta-analyse van gerandomiseerde onderzoeken vond geen significant effect op gewicht, BMI, tailleomtrek of lichaamsvet, met consistente nulresultaten. Een onderzoek bij adolescenten met obesitas miste het primaire BMI-eindpunt na zowel zes maanden als vier jaar. FMT heeft in Groot-Brittannië geen vergunning voor zwaarlijvigheid en brengt reële risico's met zich mee.
Vertelt een microbioomtest mij welk dieet voor mij werkt?
Nee. Microbioomprofielen kunnen in gepoolde gegevens geen betrouwbaar onderscheid maken tussen mensen op basis van hun gewichtsstatus, laat staan individuele voedingsreacties voorspellen. Gepersonaliseerde voedingsmarketing op basis van de volgorde van de ontlasting loopt momenteel voor op het bewijsmateriaal.
Hebben darmbacteriën invloed op de eetlust?
Plausibel ja, en dit is de mechanisch meest geloofwaardige link. Bacteriële fermentatie van vezels produceert vetzuren met een korte keten, die de afgifte van de eetlustregulerende hormonen GLP-1 en PYY uit de darmwand stimuleren. Dit is ook de reden waarom de inname van vezels, en niet een bepaalde bacterie, de praktische hefboom is.
Hoeveel vezels moet ik eten voor een goede darm- en gewichtsgezondheid?
Britse richtlijn is 30 gram vezels per dag voor volwassenen, en de meeste mensen schieten daar ruimschoots tekort. Naast de hoeveelheid is ook de variatie van belang, aangezien verschillende vezels verschillende microben voeden. Het wekelijks streven naar 30 of meer verschillende plantaardige voedingsmiddelen is een nuttig kader. Verhoog geleidelijk met veel vocht om een opgeblazen gevoel te voorkomen.
Is mijn microbioom de reden dat diëten niet voor mij hebben gewerkt?
Bijna zeker niet op de manier die de marketing impliceert, en het is de moeite waard om duidelijk te zeggen: gewichtstoename na een dieet is de normale fysiologische reactie, aangedreven door goed gedocumenteerde veranderingen in eetlusthormonen en energieverbruik. Dat is geen persoonlijk falen en geen bacterieel defect. Als gewichtsbeheersing moeilijk is, kan uw huisarts de NHS-diensten voor gewichtsbeheersing en, indien van toepassing, gelicentieerde behandelingen bespreken.
Medische disclaimer: Dit artikel is alleen bedoeld voor algemene informatie en educatie en vormt geen medisch advies, diagnose of behandeling. Het mag het overleg met een gekwalificeerde beroepsbeoefenaar in de gezondheidszorg niet vervangen. Geen enkel supplement dat hier wordt beschreven, is een behandeling voor obesitas of een vervanging voor erkende medische zorg. Vraag altijd advies aan uw huisarts of een voldoende gekwalificeerde arts voordat u met nieuwe supplementen begint, vooral als u zwanger bent, borstvoeding geeft, medicijnen gebruikt, waaronder medicijnen voor gewichtsverlies of diabetes, of een medische aandoening heeft. Berberine is niet geschikt tijdens zwangerschap en borstvoeding en heeft een wisselwerking met veel medicijnen. Stop nooit met voorgeschreven medicijnen zonder medisch advies. Onverklaarbaar gewichtsverlies vereist onmiddellijke medische beoordeling.
Over de auteur
Dr. Zeeshan Afzal (MBBS) is een praktiserend arts en hoofd medische inhoud van Welzo. Hij schrijft en beoordeelt de gezondheidsinhoud van Welzo om ervoor te zorgen dat deze accuraat en op bewijzen gebaseerd is en aansluit bij de huidige Britse klinische richtlijnen, waarbij hij complex onderzoek vertaalt naar praktisch advies waar patiënten op kunnen vertrouwen.
Referenties
- Sze MA, Schloss PD. Op zoek naar een signaal in de ruis: obesitas en het microbioom opnieuw bekijken. mBio. 2016. Link
- Gepasteuriseerd Akkermansia muciniphila MucT voor behoud van gewichtsverlies bij mensen met overgewicht en obesitas: een gecontroleerde gerandomiseerde studie. Natuurgeneeskunde. 2026. Link
- Depommier C, et al. Suppletie met Akkermansia muciniphila bij menselijke vrijwilligers met overgewicht en obesitas: een proof-of-concept verkennend onderzoek. Natuurgeneeskunde. 2019. Link
- Fecale microbiota-transplantatie in het obesitasmetabolisme: een meta-analyse en systematische review. 2023. Link
- Langetermijngezondheidsresultaten bij adolescenten met obesitas die worden behandeld met fecale microbiota-transplantatie: follow-up van 4 jaar. Natuurcommunicatie. 2025. Link
- Is probiotische suppletie nuttig voor het beheersen van het lichaamsgewicht en andere antropometrische maatregelen bij volwassenen die lijden aan overgewicht en obesitas met metabolische ziekten? Nutriënten. 2021. Link
- Het effect van probiotica op gewichtsbeheersing bij patiënten met ernstige obesitas die metabole en bariatrische chirurgie ondergaan: een systematische review en meta-analyse. 2025. Link
- Het effect van berberinesuppletie op de glykemische controle en inflammatoire biomarkers: een overkoepelende meta-analyse. Klinische therapie. 2023. Link
- NHS — Onbedoeld gewichtsverlies. Link